Een riemaandrijving op spanning brengen met een excentrische trapas: zo doe je dat zelf
Een riemaandrijving op spanning brengen met een excentrische trapas: zo doe je dat zelf Een ritje op je fiets met een riemaandrijving voelt zo soepel dat je bijna vergeet dat er onderhoud nodig is. Toch is de spanning van je riem cruciaal.
Te los en hij slipt, te strak en je slijt je lagers op.
Met een excentrische trapas kun je dat heel makkelijk zelf bijstellen zonder dat je hoeft te sleutelen aan de achterbrug. In deze gids leg ik je precies uit hoe je dat doet, stap voor stap.
Waarom riemspanning cruciaal is voor prestaties
Denk aan je fiets als een auto: als de distributieriem te los staat, loop je het risico dat de motor slipt of beschadigd raakt.
Bij een fiets werkt het net zo. Een riem die te los is, kan slippen tijdens het trappen, wat niet alleen irritant is, maar ook zorgt voor extra slijtage.
Een te strakke riem daarentegen zorgt voor overmatige wrijving, zwaarder trappen en een snellere slijtage van de lagers. Volgens STOER Bikes is een beetje speling normaal: bij normale druk mag je riem ongeveer 1 tot 2 centimeter meegeven als je er middenop drukt. Dit zorgt ervoor dat de riem soepel loopt zonder te strak te staan. Een goede spanning verlengt de levensduur van je riem en je fiets aanzienlijk.
Een riem die te los is, slipt. Een te strakke riem slijt je lagers op. Zoek de middenweg voor een soepele rit.
Werking van de excentrische trapas
Een excentrische trapas is een slimme vinding. Het is een as die niet recht in het frame zit, maar een klein beetje uit het midden.
Door de as te draaien, verplaats je hem horizontaal, waardoor de spanning op de riem toeneemt of afneemt.
Stappenplan voor het zelf spannen
Dit werkt vergelijkbaar met de spanrol van een auto-riem, maar dan speciaal voor je fiets. Om de excenter te verstellen, draai je eerst de bevestigingsbouten iets los. Vervolgens draai je de excentrische as met een inbussleutel (meestal 4 mm) in de gewenste richting.
Zodra de riem de juiste spanning heeft, draai je de bouten weer vast om de positie te fixeren. Simpel, maar effectief. Voordat je begint, zorg je dat je fiets stabiel staat. Gebruik een fietsstandaard of zet je fiets op de kop als je geen standaard hebt. Zorg dat het achterwiel vrij kan draaien.
Stap 1: Gereedschap voorbereiding
Je hebt alleen een 4 mm inbussleutel nodig, zoals de meeste excentrische trapas-modellen vereisen.
Check altijd de handleiding van je specifieke trapas, want sommige merken hebben een andere maat nodig. Stap 2: Controleer de riem op vier punten
Druk met je vinger op de riem op vier plekken: bovenaan bij het crankstel, onderaan bij de trapas, en aan beide zijkanten van de riem.
De spanning moet overal gelijk zijn. Voel je een groot verschil? Dan moet je de excentrische as bijstellen.
Stap 3: Stel de excentrische trapas bij
Draai de bevestigingsbouten van de trapas een kwartslag los.
Gebruik de inbussleutel om de excentrische as te draaien. Draai de as in de richting waar de riem strakker moet staan. Druk tussendoor regelmatig op de riem om de spanning te controleren.
Stop als de riem ongeveer 1 tot 2 centimeter meegeeft. Stap 4: Vastzetten en controleren
Draai de bevestigingsbouten weer stevig vast.
Zorg dat de excentrische as niet verdraait tijdens het vastzetten. Draai je fietswiel even rond en controleer of de riem soepel loopt en niet slipt. Voorkom dat je riem gaat piepen door de spanning nauwkeurig af te stellen.
Prijzen en varianten van excentrische trapassen
Excentrische trapassen zijn er in verschillende prijsklassen. De meeste zijn specifiek ontworpen voor fietsen met een riemaandrijving, zoals die van Gates Carbon. Je klassieke kettingfiets ombouwen naar een soepele Gates Carbon Drive is een bekend merk voor riemaandrijvingen en levert ook passende trapassen.
- Budgetmodellen: Vanaf €30 tot €50. Deze zijn vaak van aluminium en geschikt voor basisfietsen. Voorbeeld: de Basis Excentrische Trapas.
- Middenklasse: Vanaf €50 tot €100. Deze zijn robuuster en vaak voorzien van betere lagers. Voorbeeld: de Gates Carbon CDX Excentrische Trapas (rond de €75).
- High-end: Vanaf €100 tot €150. Deze zijn vaak van staal of titanium en hebben een langere levensduur. Voorbeeld: de Shimano Alfine Excentrische Trapas (rond de €120).
Let op: de prijs hangt af van het materiaal, de lagerkwaliteit en het merk.
Voor een doorsnee fiets is een middenklasse model vaak voldoende.
Veelgestelde vragen over riemspanning en excentrische trapassen
Hoeveel speling mag een riem hebben?
Een riem moet ongeveer 1 tot 2 centimeter meegeven bij normale vingerdruk in het midden.
Dit is de ideale spanning voor de meeste riemaandrijvingen. Wat gebeurt er als de riem te strak staat?
Een te strakke riem zorgt voor extra wrijving, waardoor je zwaarder trapt en de lagers sneller slijten. Op de lange termijn kan dit je fiets beschadigen. Hoe vaak moet ik de riemspanning controleren?
Controleer de spanning bij elke onderhoudsbeurt, of als je merkt dat de riem geluid maakt of slipt.
Bij intensief gebruik is een maandelijkse controle verstandig. Heb ik speciaal gereedschap nodig voor een excentrische trapas?
Vaak volstaat een inbussleutel (meestal 4 mm), maar raadpleeg altijd de handleiding van je specifieke trapas.
Sommige modellen hebben een speciale sleutel nodig. Kan ik een riem inkorten?
Nee, een riem kan niet worden ingekort.
De spanning moet volledig via het frame of de trapas worden geregeld. Als je riem te lang is, moet je een kortere riem aanschaffen.
Praktische tips voor een soepele riemaandrijving
Om je riemaandrijving in topconditie te houden, volgen hier een paar praktische tips. Ten eerste: poets je riem regelmatig met een zachte doek en een mild schoonmaakmiddel.
Vuil zorgt voor extra slijtage. Ten tweede: controleer de riem op scheuren of slijtage. Een Gates Carbon riem gaat vaak 10.000 tot 15.000 kilometer mee, maar dat hangt af van je rijstijl en onderhoud.
Ten derde: als je fiets langere tijd stilstaat, zet de riem dan iets losser.
Dit vermindert de spanning op de lagers en de riem. Met deze gids kun je je riemaandrijving moeiteloos op spanning brengen. Een excentrische trapas maakt het onderhoudsimpel en toegankelijk voor iedereen. Dus pak je inbussleutel en geniet weer van een soepele rit!